Συνεδριακός τουρισμός
Χρειαζόμαστε στρατηγική για να αναδειχθεί το διαμάντι του ελληνικού τουρισμού
H Πρόεδρος του HAPCO & DES και Διευθύνουσα Σύμβουλος AFEA S.A. Travel & Congress Services, Σίσσυ Λιγνού, μας μίλησε εφ όλης της ύλης για τον Συνεδριακό τουρισμό και τα επαγγελματικά ταξίδια, για τις τεράστιες προοπτικές του αλλά και την διαχρονική απουσία στρατηγικής προβολής και ανάπτυξης του, για την αναγκαιότητα δημιουργίας ενός μεγάλου Συνεδριακού κέντρου στην Αθήνα αλλά και τις ευκαιρίες ανάπτυξης του συνεδριακού τουρισμού σε άλλους προορισμούς εκτός από την Αθήνα και την Θεσσαλονίκη. Εν τέλει, ένα είναι το ζητούμενο για αναδειχθεί ο Συνεδριακός τουρισμός ως το διαμάντι του ελληνικού τουρισμού: Να υπάρξει συνειδητοποίηση της αξίας και των προοπτικών του και συγκεκριμένη στρατηγική.
Ο συνεδριακός τουρισμός δέχθηκε ισχυρότερο πλήγμα τα προηγούμενα χρόνια. Πως εξελίσσεται η κίνηση στην αγορά των συνεδρίων;
Σίσσυ Λιγνού: Το 2022 ήταν μία καλή χρονιά για το συνεδριακό τουρισμό στη χώρα μας, παρουσιάζοντας μία σημαντική ανάκαμψη από τα δύσκολα χρόνια της πανδημίας που προκάλεσαν ζημιά στον κλάδο μας. Σημαντικά διεθνή, ευρωπαϊκά αλλά και εθνικά συνέδρια διαφόρων μεγεθών φιλοξενήθηκαν στα συνεδριακά κέντρα και ξενοδοχεία της Ελλάδας, καταγράφοντας ρεκόρ συμμετοχών και εντυπώσεων, πολλά εκ των οποίων όμως προήλθαν από αναβολή των προηγούμενων 2 ετών, λόγω της πανδημίας. Η συνολική ανοδική πορεία του Ελληνικού Τουρισμού σίγουρα συνέβαλε στην αντίστοιχη αύξηση του ενδιαφέροντος προς τη χώρα μας στον τομέα του επαγγελματικού τουρισμού, στο μεγαλύτερο ποσοστό όμως αυτό οφείλεται στην ιδιωτική πρωτοβουλία και στις ενέργειες των επαγγελματιών του κλάδου μας να προβάλλουν τη χώρα σε διεθνές κοινό ως προορισμό MICE, καθώς δεν υπάρχει καμία καμπάνια σε εθνικό επίπεδο για τον κλάδο μας, παρά τα συνεχή αιτήματά μας.
Να αναφέρουμε βέβαια ότι σε επίπεδο πόλεων, από τα αντίστοιχα Athens & Thessaloniki Convention Bureau γίνεται σημαντική προσπάθεια και βήματα για την ανάδειξη του προορισμό ως destination MICE με σημαντικά αποτελέσματα. Η Greek Meetings Alliance, η συνέργεια που δημιουργήθηκε πρόσφατα μεταξύ HAPCO DES, This Athens Convention & Visitors Bureau και Thessaloniki Convention Bureau, έχει σκοπό να δημιουργήσει μία εθνική “συνεδριακή” κουλτούρα και να αποτελέσει την εθνική φωνή για την ελληνική βιομηχανία Συνεδρίων και Εκδηλώσεων. Σε αυτή την προσπάθεια απαιτείται η αρωγή της Πολιτείας, που ακόμα δεν έχουμε δυστυχώς.
Οι διεθνείς διοργανώσεις που φιλοξενούνται στην Ελλάδα καταγράφουν ρεκόρ συμμετοχών και θετικών εντυπώσεων, γεγονός πολύ θετικό για τον προορισμό. Το υβριδικό στοιχείο επικρατεί ακόμα, και συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση των συμμετοχών, λόγω της δυνατότητας που δίνεται σε συγκεκριμένο κοινό να συμμετέχει διαδικτυακά, έχει όμως ένα σημαντικό κόστος, το οποίο επιβαρύνει κυρίως τους διοργανωτές/PCO. Οι επαγγελματίες του κλάδου μας έχουν παρουσιάσει προσαρμοστικότητα και ευελιξία στις προκλήσεις της πανδημίας, έχοντας μετατρέψει πολύ γρήγορα (αλλά με υψηλό κόστος) τις φυσικές διοργανώσεις σε υβριδικές.
Η Ελλάδα έχει δυναμική ως “φρέσκος” συνεδριακός προορισμός και το ενδιαφέρον σε διεθνές επίπεδο για τον προορισμό αυξάνεται, γεγονός που πρέπει ΤΏΡΑ να εκμεταλλευτούμε, αν θέλουμε να φτάσουμε τον ανταγωνισμό. Υποδομές εξαιρετικές και σύγχρονα συνεδριακά κέντρα αλλά και ξενοδοχεία διαθέτουμε στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη και σε ολη την περιφέρεια, αλλά μας λείπει διεθνές συνεδριακό κέντρο με δυναμική άνω των 5.000 συνέδρων, με αντίστοιχη δυναμική σε πολλαπλές παράλληλες αίθουσες (άνω των 20) και επαρκή χώρο για έκθεση. Πολλές διεθνείς ενώσεις μας έχουν διαγράψει από τη λίστα επιλογών τους για αυτό το λόγο.
Αντίστοιχη αύξηση παρουσίασαν τα corporate events, και πάλι όμως αυτό οφείλεται σε ενέργειες προβολής και πωλήσεων του ιδιωτικού τομέα.
Εμπόδιο στην προσέλκυση διεθνών διοργανώσεων και συνεδρίων αποτελεί επίσης η ασταθής αύξηση των τιμών τόσο των ξενοδοχείων, όσο και των γενικότερων υπηρεσιών που συνδέονται με μία διοργάνωση. Αλλο σημαντικό εμπόδιο αποτελούν οι δεσμευτικές ρυθμίσεις και περιορισμοί στη λειτουργία των αρχαιολογικών χώρων αλλά και η δυσκολία στη χρήση τους για διεθνή συνέδρια.
Θα πρέπει να αναφερθεί επίσης ότι στη χώρα μας (και μόνο σε διεθνές επίπεδο) τα ιατρικά συνέδρια είναι υποχρεωτικό να εγκριθούν από τον ΕΟΦ (εθνικό οργανισμό φαρμάκων) για να μπορέσουν να πραγματοποιηθούν. Οι εγκύκλιοι που διέπουν τα ιατρικά συνέδρια τόσο μέσω ΕΟΦ όσο και μέσω ΣΦΕΕ δημιουργούν σημαντικά εμπόδια στην πραγματοποίηση επιστημονικών συνεδρίων (εθνικών και διεθνών) στη χώρα μας.
INCENTIVES ΚΑΙ ΕΤΑΙΡΙΚΑ ΤΑΞΙΔΙΑ
Τα incentives και τα εταιρικά ταξίδια είναι σε τροχιά ανάκαμψης. Tο 2022 πραγματοποιήθηκαν στο μεγαλύτερο ποσοστό τους όσα είχαν πάρει αναβολή στα δύο χρόνια πανδημίας. Η ζήτηση για το 2023 και 2024 είναι πολύ μεγάλη σε Ευρωπαϊκό επίπεδο. Στην Ελλάδα εξακολουθούμε να έχουμε μικρό μερίδιο. Παρά την μεγάλη ζήτηση, οι τελικές επιβεβαιώσεις είναι λίγες. Οι βασικοί λόγοι είναι διαχρονικοί :
Η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται ανάμεσα στους πιο ακριβούς προορισμούς έναντι του ανταγωνισμού. Αυτό είναι ένα λάθος που επαναλαμβάνεται πολλά χρόνια τώρα , δηλαδή να γίνεται ανεξέλεγκτη αύξηση των τιμών μετά από μια «καλή σεζόν». Θα πρέπει όμως να λάβουμε υπ’ όψιν μας ότι μέσα στο 2022 αναγκαστικά πραγματοποιήθηκαν οι εκδηλώσεις των δύο προηγούμενων ετών για να μπορέσουμε να αποφύγουμε τις επιστροφές των προκαταβολών. Τώρα επιστρέφουμε στην κανονική ζήτηση και οι τιμές είναι επιτακτική ανάγκη να συγκρατηθούν. Ξενοδόχοι και προμηθευτές θα πρέπει να καταλάβουμε ότι τα νούμερα του 2022 συμπεριλάμβαναν τη ζήτηση 3 ετών (2020,2021, 2022) και ότι δεν ήταν αυτή η κανονική ροή ενός οικονομικού έτους. Το Ελληνικό mice μπορεί να ανακάμψει γρήγορα όταν πειστούν οι παραδοσιακά μεγάλοι τουριστικοί προορισμοί όπως η Κρήτη και η Ρόδος ότι θα πρέπει να αρχίσουν να απαγκιστρώνονται από τους Tour Operator. Το MICE μπορεί να δώσει μεγάλα περιθώρια κέρδους και υψηλές πληρότητες στις χαμηλές περιόδους ζήτησης.
Μικρότεροι προορισμοί όπως η Κως, τα Ιωάννινα, η Κέρκυρα πρέπει να ενισχυθούν με περισσότερες πτήσεις καθώς δεν είναι αρκετές ούτε κάν οι πτήσεις εσωτερικού από Αθήνα.
Ο σύνδεσμός μας έχει αιτηθεί την υποστήριξη του ΕΟΤ στη δημιουργία εθνικής καμπάνιας για το ελληνικό ΜICE, κάτι το οποίο μπορεί να συμβάλλει τα μέγιστα στην υψηλού επιπέδου προώθησή του. Ο συνεδριακός και επαγγελματικός Τουρισμός δίνει τη λύση στην εποχικότητα, την απασχόληση, προσελκύει κοινό υψηλού επιπέδου και εισοδήματος, ευνοεί περισσότερα από 50 επαγγέλματα. Συμβάλλει στη δημιουργία σημαντικού εισοδήματος για τη χώρα. Πρέπει να είναι μέρος της εθνικής καμπάνιας για τον τουρισμό.
ΠΡΟΒΟΛΗ
Τονίσατε την παντελή απουσία του MICE από το διαφημιστικό πρόγραμμα του ΕΟΤ. Γιατί πιστεύεται ότι συμβαίνει αυτό; Έχετε δείγματα ότι κάτι πρόκειται να αλλάξει;
Σ.Λ.: Δεν μπορούμε να ξέρουμε γιατί συμβαίνει αυτό. Επίσης, δεν αμφισβητούμε το έργο του ΕΟΤ στην αναβάθμιση της εικόνας της χώρας γενικά ως τουριστικό προορισμό, αλλά και τις συνεχείς διακρίσεις, ακόμα και εντός της πανδημίας. Αυτό το επικροτούμε και το στηρίζουμε. Δεν μπορούμε όμως να μην επισημάνουμε και να μην αντιδράσουμε στην παντελή απουσία του ΕΟΤ από τον κλάδο μας, και στις ατυχείς προσπάθειες επικοινωνίας και συνεργασίας. Πώς μπορεί κανείς να αγνοεί έναν κλάδο, που προσελκύει ένα τόσο σημαντικό κοινό που μπορεί να δώσει σημαντική ώθηση στην εθνική οικονομία, ανάπτυξη και εικόνα και μάλιστα όταν ο ανταγωνισμός έχει κερδίσει τόσο σημαντικό έδαφος;
Ο Υπουργός Τουρισμού, κ. Κικίλιας και η Υφυπουργός κ. Ζαχαράκη μας έχουν δεχτεί και αναγνωρίζουν την αξία του κλάδου μας. Δεν είναι αρκετό, απαιτούνται και δράσεις σε αυτό το πλαίσιο. Με την ηγεσία του ΕΟΤ δεν έχουμε μπορέσει ακόμα να συναντηθούμε, ώστε να συζητηθούν οι προτάσεις μας.
ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ
Συνεδριακό Κέντρο Αθηνών – Μια υπόσχεση που παραμένει υπόσχεση εδώ και δεκαετίες. Τι χρειάζεται για να υλοποιηθεί;
Σ.Λ.: Χρειάζεται συνεργασία με τον HAPCO & DES, και την Greek Meetings Alliance ώστε να καταγραφούν οι πραγματικές ανάγκες για δημιουργία συνεδριακού κέντρου χωρητικότητας άνω των 4.000-5.000 ατόμων και ενέργειες σε εθνικό επίπεδο για σχέδιο κατασκευής συνεδριακού κέντρου ή προσέλκυσης επενδύσεων σε αυτό τον τομέα. Πρώτα όμως χρειάζεται να πείσουμε εκείνους που αποφασίζουν.
Χρειάζεται να πειστούν όλοι οι αρμόδιοι φορείς για την αξία του Συνεδριακού Τουρισμού και τα πολλαπλά οφέλη στον προορισμό. Το Συνεδριακό Κέντρο δεν είναι οικονομικά βιώσιμο από μόνο του αλλά τα οικονομικά οφέλη που αποφέρει στον προορισμό είναι τεράστια. Η Ελλάδα είναι ίσως η τελευταία πολιτισμένη χώρα στον κόσμο που δεν έχει γίνει αυτό ακόμα αντιληπτό.
Με μεγάλη χαρά ακούσαμε τον Υπουργό Τουρισμού, κ. Κικίλια, να αναφέρεται σε αυτό το θέμα στο φετινό συνέδριό μας.
ΜΗΤΡΩΟ ΣΥΝΕΔΡΙΩΝ
Μητρώο συνεδρίων. Σε ποια φάση βρίσκεται;
Σ.Λ.: Μετά τις δεσμεύσεις που πήραμε στο συνέδριο μας αλλά και στο προηγούμενο συνέδριό μας το 2020, από τον τέως Υπουργό κ. Θεοχάρη προ πανδημίας, ελπίζουμε ότι σύντομα θα πραγματοποιηθεί αν δεν αλλάξει η κυβέρνηση. Αν η κυβέρνηση αλλάξει στις επόμενες εκλογές θα λέμε πάλι τα ίδια του χρόνου.
Σε κάθε περίπτωση η δημιουργία του μητρώου συνεδρίων αποτελεί πάγια πρότασή μας, μάλιστα έχουμε υποβάλλει αναλυτικό σχέδιο για τη δημιουργία του στο Υπ. Τουρισμού, καθώς θα αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο μέτρησης της “συνεδριακής” δυναμικής της χώρας και θα συμβάλλει στη χάραξη εθνικής στρατηγικής.
Επίσης έχουμε συμπεριλάβει το μητρώο στη μελέτη MICE Strategy, μια 50σέλιδη μελέτη και προτάσεις που έχει υποβάλλει ο Σύνδεσμός μας εντος της πανδημίας στη ΓΓ του Υπ. Τουρισμού.
ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Παράνομη δραστηριότητα διοργάνωσης συνεδρίων. Είναι υπαρκτή; Σε ποιο βαθμό; Πώς θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί;
Σ.Λ.: Θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί μέσω αυστηρού ελέγχου και κριτηρίων που θα τηρούνται απο ΟΛΗ την αγορά. Φυσικά θα πρέπει να υπάρχουν αντίστοιχες κυρώσεις.
Αυστηρές κυρώσεις τόσο για τους παράνομους οργανωτές όσο και στα ξενοδοχεία και κέντρα όταν υπογράφουν συμβόλαια με Οργανωτές Συνεδρίων που δραστηριοποιούνται παράνομα στην χώρα.
ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Θεσμικό πλαίσιο. Υπάρχουν αλλαγές που θα βοηθήσουν στην ανάπτυξη του συνεδριακού Τουρισμού; Ποιες;
Σ.Λ.: Το πιο σημαντικό από όλα είναι να ενταχθεί ο Συνεδριακός Τουρισμός σε εθνικό πλαίσιο, και οχι να είναι “εκτός κάδρου”.
Τα γραφεία PCO / DMC θα πρέπει να διαφοροποιηθούν εντός θεσμικού πλαισίου από τα γραφεία Γενικού Τουρισμού. Διεθνώς το Meetings έχει διαχωριστεί από το Travel. Βέβαια στην Ελλάδα τα γραφεία διοργάνωσης συνεδρίων που θέλουν να εκδίδουν τιμολόγια Ειδικού Καθεστώτος και να διαχειριζονται “πακέτα” χρειάζονται άδεια ΕΟΤ και πρέπει να έχουν άδεια λειτουργίας τουριστικών γραφείων. Δεν μπορούν όμως όλα τα τουριστικά γραφεία να κάνουν συνέδρια, χρειάζεται εξειδίκευση και ειδικές άδειες / προδιαγραφές / κριτήρια. Σε συνεργασία με τους κλαδικούς φορείς HAPCO DES, HATTA, ΣΕΤΕ μπορεί αυτό να σχεδιαστεί.
Το θεσμικό πλαίσιο πρέπει να συμβάλλει στην εισαγωγή του κλάδου στην ανώτατη πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Αυτό θα δημιουργήσει αντίστοιχα και εξειδίκευση!
Μέσω του διαχωρισμού θα μπορέσουμε να επιτύχουμε και την επιστροφή ΦΠΑ που ζητάμε.
Επιπλέον, θα πρέπει να αλλάξει η αυστηρή πολιτική και έλεγχος στα ιατρικά συνέδρια απο ΕΟΦ/ΣΦΕΕ, που παρατηρείται μόνο στην Ελλάδα και δημιουργεί δυσκολίες και γραφειοκρατία.
ΣΤΕΛΕΧΗ _ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Πόσο αγγίζει τον κλάδο η έλλειψη στελεχών; πως θα μπορούσε να βελτιωθεί το επίπεδο της εξειδικευμένης στο MICE εκπαίδευσης;
Σ.Λ.: Οπως αναφέρεται παραπάνω ο κλάδος μας θα πρέπει να ενταχθεί στον τομέα της εκπαίδευσης. Να σημειωθεί -και είναι ευτυχές- πως την τελευταία περίοδο υπάρχει ενδιαφέρον συνεργασίας, που έχει ήδη ξεκινήσει με επιτυχία. Οι νέοι δεν γνωρίζουν τον κλάδο μας μέσα από τις σπουδές τους αλλά μόνο μέσω της απασχόλησης ή πρακτικής εργασίας στις εταιρείες μας. Η προσπάθειά μας είναι αυτό να αλλάξει. Όπως γίνεται και σε άλλες χώρες θα μπορούσε και η Ελλάδα να αποτελέσει hub εκπαίδευσης στον τομέα του MICE.
Μας λείπει η εξειδίκευση στον κλάδο και η διατήρηση των στελεχών αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της εποχής.
Απαιτείται και θα το προσπαθήσουμε, συνεργασία με το Υπ. Παιδείας και Τουρισμού και σε αυτό. Ο Επαγγελματικός και Συνεδριακός Τουρισμός έχει χρώμα, εναλλαγές, συναναστροφή με ένα ενδιαφέρον κοινό και μπορεί να τραβήξει το ενδιαφέρον νέων στελεχών.
Αντίστοιχα βέβαια πρέπει να φροντίσουμε σε εθνικο επιπεδο για τις ομαλές εργασιακές συνθήκες.
ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΣΕ ΕΚΘΕΣΕΙΣ
Εχει προγραμματίσει ο Hapco- DES κάποιες επικοινωνιακές ενέργειες όπως π χ παρουσία σε εκθέσεις;
Σ.Λ.: Η παρουσία μας είναι δεδομένη, σε όλες τις συνεδριακές εκθέσεις, στα πλαίσια του περιπτέρου του ΕΟΤ. Η εικόνα μας ως χώρα σε αυτές τις εκθέσεις έχει βελτιωθεί, αλλά είναι ακόμα σε πολύ χαμηλό επίπεδο σε σχέση με τον ανταγωνισμό. Έχουμε προτείνει στον ΕΟΤ αναλυτικό σχέδιο προβολής και παρουσίας μας σε διεθνείς εκθέσεις αλλά και γενικότερο πλάνο εξωστρέφειας.
Η Greek Meetings Alliance θα αιτηθεί αντίστοιχα συγκεκριμένες δράσεις στις συνεδριακές εκθέσεις και όχι μόνο. Ευελπιστούμε στη θετική ανταπόκριση του ΕΟΤ. Είναι προς το συμφέρον της χώρας μας αυτό. Αρκεί να έρθει κανείς παρατηρητής στις εκθέσεις αυτές και θα καταλάβει την αξία παρουσίας του.
